Po śmierci spadkodawcy konieczne może być formalne potwierdzenie praw spadkobierców. Jest ono potrzebne między innymi przy sprzedaży odziedziczonej nieruchomości, uregulowaniu wpisów w księdze wieczystej czy dostępie do środków zgromadzonych na rachunku bankowym. Polskie prawo przewiduje dwie podstawowe możliwości. Spadkobiercy mogą uzyskać sądowe stwierdzenie nabycia spadku albo sporządzić u notariusza akt poświadczenia dziedziczenia. Choć oba dokumenty potwierdzają prawa do spadku, procedury ich uzyskania różnią się.
Czym jest stwierdzenie nabycia spadku?
Stwierdzenie nabycia spadku to postępowanie prowadzone przez sąd, którego celem jest ustalenie, kto dziedziczy po zmarłym oraz w jakich udziałach. Samo nabycie spadku następuje już z chwilą śmierci spadkodawcy. Postanowienie sądu jedynie formalnie potwierdza ten stan. W toku postępowania sąd ustala krąg spadkobierców ustawowych i testamentowych oraz sprawdza, czy zmarły pozostawił testament. Analizowane są również dokumenty dotyczące stanu cywilnego, pokrewieństwa i innych okoliczności mających wpływ na dziedziczenie. Sąd powinien ustalić rzeczywisty krąg spadkobierców, dlatego postępowanie może być prowadzone także wtedy, gdy pomiędzy zainteresowanymi istnieją rozbieżności.
Na czym polega akt poświadczenia dziedziczenia?
Alternatywą dla postępowania sądowego jest akt poświadczenia dziedziczenia sporządzany przez notariusza. To rozwiązanie może pozwolić na szybsze zakończenie formalności, ale tylko wtedy, gdy spełnione są warunki określone w przepisach. Przed sporządzeniem aktu notariusz przeprowadza czynność obejmującą protokół dziedziczenia. Powinny w niej uczestniczyć osoby zainteresowane, a notariusz analizuje przedstawione dokumenty i ustala krąg spadkobierców. Jeżeli nie występują przeszkody prawne, sporządzany jest akt poświadczenia dziedziczenia, który następnie zostaje zarejestrowany. Zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia wywołuje zasadniczo takie same skutki jak prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Różnica dotyczy więc przede wszystkim sposobu uzyskania dokumentu.
Stwierdzenie nabycia spadku czy akt poświadczenia dziedziczenia – jakie są różnice?
Podstawowa różnica polega na tym, że stwierdzenie nabycia spadku uzyskuje się w postępowaniu sądowym, natomiast akt poświadczenia dziedziczenia sporządza notariusz. Droga notarialna jest przeznaczona przede wszystkim do spraw, w których sytuacja spadkowa jest jasna, a wszystkie osoby zainteresowane są zgodne. Postępowanie sądowe może być natomiast konieczne w bardziej skomplikowanych przypadkach. Dotyczy to między innymi sytuacji, gdy istnieją wątpliwości dotyczące testamentu, nie można jednoznacznie ustalić wszystkich spadkobierców albo pomiędzy uczestnikami występuje konflikt. Sąd ma możliwość przeprowadzenia postępowania dowodowego i rozstrzygnięcia kwestii, których notariusz nie może samodzielnie przesądzić.
Kiedy wybrać akt poświadczenia dziedziczenia?
Akt poświadczenia dziedziczenia sprawdzi się przede wszystkim wtedy, gdy wszyscy potencjalni spadkobiercy są znani, dysponują odpowiednimi dokumentami i zgadzają się co do sposobu dziedziczenia. W takich warunkach rozwiązanie notarialne może ograniczyć formalności i pozwolić na szybsze uzyskanie dokumentu potrzebnego do dysponowania majątkiem spadkowym. Nie w każdej sprawie będzie jednak możliwe skorzystanie z tej drogi. Jeżeli pojawią się ustawowe przeszkody, notariusz nie będzie mógł sporządzić aktu poświadczenia dziedziczenia.
Kiedy lepsze będzie stwierdzenie nabycia spadku?
Postępowanie sądowe jest odpowiedniejszym rozwiązaniem, gdy sytuacja prawna jest niejasna lub pomiędzy spadkobiercami występuje spór. Może być również konieczne wtedy, gdy pojawiają się wątpliwości dotyczące testamentu albo kręgu osób uprawnionych do dziedziczenia. Sąd ma szersze możliwości ustalenia stanu prawnego sprawy, dlatego stwierdzenie nabycia spadku znajduje zastosowanie również w sprawach, których nie można przeprowadzić w formie aktu poświadczenia dziedziczenia.
Prawo spadkowe w Krakowie – kiedy warto skorzystać z pomocy adwokata?
Sprawy spadkowe nie zawsze są proste. Problemy mogą pojawić się między innymi przy kilku testamentach, sporach pomiędzy członkami rodziny, odrzuceniu spadku przez jednego ze spadkobierców czy wątpliwościach dotyczących udziałów. W takich sytuacjach warto przed wyborem procedury przeanalizować konkretny stan faktyczny i dokumenty. Osoby, których interesuje przeprowadzenie postępowania spadkowego w Krakowie, mogą skonsultować sprawę z adwokatem, aby ustalić, czy w danym przypadku właściwsze będzie postępowanie sądowe, czy też możliwe jest sporządzenie aktu poświadczenia dziedziczenia.
Stwierdzenie nabycia spadku czy akt poświadczenia dziedziczenia – co wybrać?
Wybór procedury zależy przede wszystkim od charakteru konkretnej sprawy. Jeżeli wszyscy zainteresowani są zgodni, a sytuacja spadkowa jest jasna, akt poświadczenia dziedziczenia może być prostszym rozwiązaniem. Gdy istnieją spory, niejasności dotyczące spadkobierców lub testamentu, właściwsze może być stwierdzenie nabycia spadku przed sądem. W obu przypadkach celem jest formalne potwierdzenie praw do spadku. O wyborze konkretnej drogi powinny jednak decydować okoliczności sprawy, a nie wyłącznie dążenie do jak najszybszego zakończenia formalności.
Napisz do nas
Zadzwoń